Kto może ubiegać się o dotację w programie Czyste Powietrze 2026? Czy Twój budynek się kwalifikuje? Jakie kryteria dochodowe trzeba spełnić, żeby uzyskać dofinansowanie na najwyższym poziomie? W tym artykule wyjaśniamy, kto może skorzystać z programu Czyste Powietrze w 2026 roku, jakie warunki trzeba spełnić oraz na co można uzyskać dotację.
Spis treści
Głównym celem programu Czyste Powietrze jest poprawa efektywności energetycznej budynków jednorodzinnych oraz redukcja emisji zanieczyszczeń do atmosfery.
Zanim jednak przejdziemy do szczegółów, warto ustalić najważniejszą kwestię: kto w ogóle może się o to wsparcie ubiegać?
Z dofinansowania w Programie Czyste Powietrze mogą skorzystać przede wszystkim osoby fizyczne posiadające prawo własności do budynku jednorodzinnego lub wyodrębnionego lokalu mieszkalnego z odrębną księgą wieczystą. Program obejmuje więc zarówno domy, jak i lokale mieszkalne wyodrębnione z takich budynków. Warunkiem jest, by dana nieruchomość miała odrębną księgę wieczystą. Sam fakt zamieszkiwania nieruchomości nie wystarczy. Konieczne jest legitymowanie się prawem własności lub współwłasności.
W ramach programu Czyste Powietrze do grona uprawnionych zaliczają się także osoby, które nabyły nieruchomość przez zasiedzenie albo otrzymały udziały od rodziców lub dziadków, o ile spełniają dodatkowe warunki wprowadzone od 20 lipca 2026 roku. Zależy to jednak od momentu nabycia praw do nieruchomości względem terminu składania wniosku, dlatego warto to zweryfikować indywidualnie, zanim rozpocznie się formalności.
Program Czyste Powietrze nie obejmuje właścicieli mieszkań w blokach ani budynków wielorodzinnych. To wsparcie zarezerwowane wyłącznie dla domów jednorodzinnych oraz lokali mieszkalnych wydzielonych z takich budynków.
Z dofinansowania nie skorzystają też właściciele nowych domów wybudowanych po 2020 roku, chyba że planują wymianę nieefektywnych źródeł ciepła. W określonych przypadkach dotacja na wymianę pieca lub montaż pompy ciepła jest dostępna również dla nowszych budynków, jeśli spełniają one dodatkowe warunki techniczne.
Poza tym o dotację nie mogą ubiegać się osoby, których roczny dochód przekracza najwyższy próg 135 000 zł, a także te, które są już beneficjentem programu w związku z modernizacją innej nieruchomości.
Zasada jest taka, że jedna osoba może otrzymać wsparcie tylko na jeden budynek. Warunkiem formalnym pozostaje też posiadanie budynku lub lokalu na podstawie tytułu prawnego. Bez tego, mimo spełnienia kryteriów dochodowych, wniosek zostanie odrzucony już na etapie wymiany źródła ciepła.
Kryteria dochodowe decydują o tym, na jaki poziom dofinansowania może liczyć wnioskodawca. Progi dochodowe w programie Czyste Powietrze 2026 ustala się na podstawie tego, jaki przeciętny miesięczny dochód przypada na jednego członka gospodarstwa domowego. Liczy się przy tym zarówno gospodarstwo jednoosobowe, jak i gospodarstwo wieloosobowe, choć progi w każdym z nich są inne.
W gospodarstwie jednoosobowym średni miesięczny dochód nie może przekroczyć określonej kwoty ustalonej dla danego poziomu, natomiast w gospodarstwie wieloosobowym liczy się dochód przypadający na jedną osobę, co w praktyce oznacza niższy próg na członka rodziny niż w przypadku osoby mieszkającej samodzielnie.
Dla osób prowadzących działalność gospodarczą dochód liczony jest w oparciu o podstawy opodatkowania wskazane w rocznym rozliczeniu podatkowym, a nie wyłącznie na podstawie zaświadczenia o dochodach z ośrodka pomocy społecznej.
Przy najniższych dochodach – w tym w przypadku osób pobierających świadczenia z pomocy społecznej lub mających ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego – dostępny jest najwyższy poziom dofinansowania, obejmujący nawet 100% kosztów kwalifikowanych w wybranych kategoriach inwestycji.
Program Czyste Powietrze przewiduje trzy poziomy dofinansowania, a maksymalne kwoty dotacji zależą od dochodu przypadającego w gospodarstwie domowym oraz zakresu planowanej inwestycji.
Poziom podstawowy dostępny jest dla wnioskodawców o wyższych dochodach i pozwala uzyskać dofinansowanie do kilkudziesięciu tysięcy złotych na wybrane prace.
Podwyższony poziom dofinansowania obejmuje osoby o średnich dochodach i oferuje wyższe kwoty wsparcia.
Najwyższy poziom dofinansowania zarezerwowany jest dla osób o najniższych dochodach. Umożliwia uzyskanie dotacji zbliżonej do pełnego kosztu inwestycji.
Zanim złoży się wniosek, warto sprawdź swój poziom dofinansowania na podstawie zaświadczenia o dochodach lub decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej. Od tego zależy, jaką kwotę realnie można uzyskać.
Środki na te wypłaty pochodzą ze środków publicznych zarządzanych przez instytucje odpowiedzialne za budżet programu, dlatego procedura weryfikacji dochodów bywa dość szczegółowa.
Najwyższe kwoty przewidziano dla wniosków obejmujących kompleksową termomodernizację budynku połączoną z wymianą źródła ciepła. Takie wieloetapowe inwestycje są premiowane najhojniej, choć nie oznacza to, że pojedyncze prace są z dotacji wyłączone.
W ramach programu Czyste Powietrze dofinansowanie obejmuje dwa główne obszary.
Pierwszy to wymianę nieefektywnych źródeł ciepła. W ramach programu sfinansować można wymianę pieca węglowego lub innego przestarzałego źródła na nowoczesne rozwiązanie: montaż pompy ciepła (powietrznej lub gruntowej), kocioł na pellet, kocioł zgazowujący drewno albo ogrzewanie elektryczne.
Sam montaż nowego urządzenia to jednak nie wszystko. Kwalifikowany koszt obejmuje też demontaż starego pieca, a w wielu przypadkach wnioskodawcy decydują się od razu na pompę ciepła zamiast kotła na paliwo stałe. Warto pamiętać, że kotły gazowe zostały całkowicie wykluczone z dofinansowania. To jedna z ważniejszych zmian ostatnich lat, o której wciąż nie wszyscy wnioskodawcy wiedzą.
Każde urządzenie musi ponadto spełniać określone wymagania techniczne i znajdować się na liście zielonych urządzeń w dniu wystawienia faktury. W przeciwnym razie koszt nie zostanie zakwalifikowany do dotacji.
Drugi obszar to termomodernizacja budynku, obejmująca ocieplenie domu, wymianę okien i drzwi zewnętrznych, montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła, a często też ogrzewanie podłogowe jako element kompleksowej modernizacji. Celem tych działań jest realne obniżenie zapotrzebowania na energię użytkową budynku, a nie tylko wymiana pojedynczego elementu instalacji.
Realizację inwestycji można rozłożyć na etapy. Wnioskodawca nie musi decydować się na realizację przedsięwzięcia w całości od razu, choć podejście kompleksowe wiąże się zwykle z wyższym poziomem dofinansowania.
Obowiązkowy audyt energetyczny to jeden z elementów, które budzą najwięcej pytań. W większości przypadków audyt energetyczny musi zostać wykonany przed złożeniem wniosku. Dokument ten pozwala określić rzeczywisty stan energetyczny budynku i zaplanować, jakie prace przyniosą największy efekt.
Nie należy mylić audytu energetycznego ze świadectwem charakterystyki energetycznej. To dwa odrębne dokumenty: świadectwo energetyczne opisuje ogólną klasę energetyczną budynku, natomiast audyt zawiera szczegółową analizę techniczną i wskazanie najlepszego rozwiązania spośród możliwych wariantów modernizacji.
W praktyce oznacza to, że zanim przystąpi się do składaniu wniosku, warto wykonać audyt energetyczny u uprawnionego specjalisty. Bez tego dokumentu wniosek nie zostanie rozpatrzony.
Przy najwyższym poziomie dofinansowania audyt jest wymagany bezwzględnie, natomiast na pozostałych poziomach warto go mieć również, mimo że formalne wymogi bywają nieco łagodniejsze.
Beneficjentem programu mogą być nie tylko osoby fizyczne nieprowadzące działalności zarobkowej, ale w określonych przypadkach także te, które prowadzą działalność gospodarczą we własnym budynku jednorodzinnym.
Warunkiem jest wtedy inny sposób liczenia dochodu. Dla podwyższonego i najwyższego poziomu dofinansowania roczny dochód z działalności gospodarczej nie może przekroczyć czterdziestokrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Wniosek można złożyć zarówno przez internet, jak i osobiście w Urzędzie Gminy właściwym dla lokalizacji nieruchomości. To gmina pełni funkcję punktu obsługi w wielu regionach kraju, choć formalnie wnioski trafiają ostatecznie do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska.
Program Czyste Powietrze realizowany jest przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) we współpracy z Wojewódzkimi Funduszami Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) w poszczególnych regionach. To właśnie te instytucje odpowiadają za weryfikację wniosków, wypłatę środków oraz kontrolę realizacji inwestycji po jej zakończeniu. Cała struktura – od NFOŚiGW po fundusze wojewódzkie – działa w obszarze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, łącząc troskę o jakość powietrza z odpowiedzialnym wydatkowaniem środków publicznych.
Wśród najczęściej zadawanych pytań o program Czyste Powietrze 2026 powtarza się jedno: co zmieniło się od 20 lipca 2026 roku?
Rozszerzono krąg osób uprawnionych (m.in. o nabywców przez zasiedzenie lub darowiznę rodzinną), wydłużono czas na realizację inwestycji finansowanej z zaliczki oraz uproszczono rozliczenie po zakończeniu inwestycji.
Zapowiadane jest też wprowadzenie bonu na audyt energetyczny w wysokości 1200 zł netto, wypłacanego jeszcze przed złożeniem wniosku, a także uruchomienie oficjalnej listy rekomendowanych wykonawców. Korzystanie z usług wykonawcy spoza tej listy nie będzie jednak wykluczać z udziału w programie ani wpływać na wysokość przyznanej dotacji.