Czy każdą wymianę okien można rozliczyć w ramach programu Czyste Powietrze? Czy dotacja obejmuje też wymianę drzwi zewnętrznych i bramy garażowe? I na jakich warunkach można liczyć na najwyższy poziom dofinansowania? W tym artykule wyjaśniamy zasady, limity kwotowe i formalności.
Spis treści
Program Czyste Powietrze to ogólnopolski program rządowy, którego celem jest poprawa jakości powietrza oraz ograniczenie strat ciepła w domach jednorodzinnych. W ramach programu Czyste Powietrze dofinansowanie obejmuje nie tylko wymianę źródła ciepła, ale też szereg prac związanych z poprawą efektywności energetycznej budynku, w tym wymianę okien, wymianę drzwi zewnętrznych, a nawet bramy garażowe.
Dofinansowanie wymiany okien nie jest jednak osobnym, samodzielnym programem, to jeden z elementów szerszego katalogu prac, na które można otrzymać dofinansowanie. W praktyce oznacza to, że zakres i wysokość wsparcia zależą od tego, czy stolarka jest wymieniana jako pojedyncze zadanie, czy w ramach kompleksowej termomodernizacji obejmującej też ocieplenie budynku, wymianę przegród zewnętrznych czy montaż nowego źródła ciepła.
To pytanie wraca najczęściej i nie ma na nie jednej, uniwersalnej odpowiedzi. Zasady w kolejnych naborach programu bywały zmieniane, dlatego zawsze warto sprawdzić aktualny regulamin przed złożeniem wniosku.
Z jednej strony, wymianę starych okien można zgłosić jako pojedyncze, samodzielne zadanie, jeśli audyt energetyczny wykaże, że to właśnie stolarka generuje największe straty ciepła.
Z drugiej strony, wiele wniosków obejmuje szerszy zakres termomodernizacji. Demontaż starych okien i montaż nowych idzie wtedy w parze z wykonaniem instalacji grzewczej z gruntową pompą ciepła, instalacją wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła oraz przygotowaniem ciepłej wody użytkowej.
To właśnie audyt energetyczny umożliwia wskazanie najlepszego rozwiązania dla konkretnego budynku. W niektórych przypadkach sama wymiana okien wystarczy, w innych bez zmiany na ekologiczne źródło ciepła efekt energetyczny będzie zbyt mały, by uzyskać dofinansowanie na najwyższym poziomie dofinansowania.
Wysokość dofinansowania na wymianę okien i drzwi zależy przede wszystkim od dochodu na osobę w gospodarstwie domowym. Program przewiduje trzy progi: podstawowy, podwyższony i najwyższy poziom dofinansowania.
Przy najniższych dochodach można liczyć na najwyższy poziom dofinansowania i pokrycie nawet 100% kosztów kwalifikowanych wskazanych w umowie i audycie energetycznym, do limitu 135 000 zł na całe przedsięwzięcie.
Przy podwyższonym poziomie dofinansowania maksymalna kwota to 99 000 zł, a na poziomie podstawowym 66 000 zł.
Dofinansowanie obejmuje nie tylko zakup i montaż okien, ale też wymianę drzwi zewnętrznych, a w niektórych przypadkach także bramy garażowe, o ile spełniają one wymagane parametry techniczne i mieszczą się w limicie kosztów kwalifikowanych na metr kwadratowy. Warto pamiętać, że konkretne stawki i progi bywają aktualizowane, dlatego przed złożeniem wniosku dobrze jest sprawdzić ich aktualną wysokość.
Dotacja nie przysługuje na dowolne okna czy drzw. Nowa stolarka okienna oraz nowoczesne drzwi zewnętrzne muszą spełniać określone wymagania techniczne, zgodne z aktualnymi Warunkami Technicznymi (WT2021).
Kluczowym parametrem jest współczynnik przenikania ciepła Uw, który dla okien pionowych i drzwi balkonowych nie może przekraczać wartości 0,9 W/(m²K), a dla okien połaciowych – 1,1 W/(m²K). To właśnie ten wskaźnik decyduje o tym, jak skutecznie stolarka ogranicza straty ciepła i chroni wnętrze przed wpływem środowiska zewnętrznego.
Koszt kwalifikowany obejmuje nie tylko zakup produktów, ale też demontaż starych okien, robociznę oraz materiały montażowe zapewniające szczelność, tzw. montaż warstwowy.
Warto pamiętać, że w przeciwieństwie do pomp ciepła czy kotłów, okna i drzwi nie muszą znajdować się na liście ZUM, aby okna kwalifikują się do wsparcia. Liczą się przede wszystkim parametry techniczne potwierdzone odpowiednią deklaracją.
Od 31 marca 2025 roku obowiązkowy audyt energetyczny dotyczy każdego wniosku w programie Czyste Powietrze, niezależnie od wybranego poziomu dofinansowania i zakresu prac.
Audyt energetyczny szacuje zapotrzebowanie na energię budynku przed i po planowanych pracach oraz pokazuje, jak zmieni się zapotrzebowanie na energię użytkową domu po wymianie okien. Wykonany prawidłowo audyt potwierdzi zmniejszenie zapotrzebowania budynku na ciepło, co jest warunkiem koniecznym do rozliczenia dotacji.
Efektem tych prac jest karta audytu energetycznego. To dokument podsumowujący audyt energetyczny i oceniającym stan energetyczny budynku przed rozpoczęciem inwestycji. Audyt energetyczny oraz świadectwo charakterystyki energetycznej mogą sporządzić wyłącznie osoby wpisane do centralnego rejestru osób uprawnionych do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej.
Wniosek o dofinansowanie składa się elektronicznie, zgodnie z dokumentacją programu. Przed złożeniem wniosku warto skompletować wszystkie dokumenty i upewnić się, że spełnia się wymagania warunków technicznych oraz kryteria dochodowe.
Podpisz wniosek elektronicznie za pomocą profilu zaufanego lub podpisu kwalifikowanego. Wniosek wraz z załącznikami przyjmuje wtedy formę dokumentów elektronicznych, co przyspiesza jego rozpatrzenie. Pamiętaj, by dołączyć wymagane załączniki, w tym audyt energetyczny, faktury oraz oświadczenia dotyczące dochodu.
Wnioski przyjmują i rozliczają Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, działające w porozumieniu z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który nadzoruje cały program na poziomie krajowym. Twój Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska jest też punktem kontaktowym w razie pytań na etapie realizacji przedsięwzięcia.
Środki mogą być wypłacone dopiero po zakończeniu prac i przedłożeniu faktur, choć w przypadku prefinansowania część kwoty można otrzymać wcześniej jako zaliczkę przeznaczoną na realizację prac objętych zaliczką. Czas na realizację inwestycji liczy się zwykle od daty złożenia wniosku i zależy od zakresu termomodernizacji.
Z dofinansowania mogą skorzystać przede wszystkim właściciele domów jednorodzinnych oraz współwłaściciele domów jednorodzinnych, w tym małżonkowie objęci ustawową wspólnotą majątkową. W niektórych przypadkach o wsparcie mogą też ubiegać się właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynkach z niewielką liczbą lokali mieszkalnych.
Warunkiem jest to, by budynek był już oddany do użytkowania, a planowana wymiana źródła ciepła lub wymiana stolarki realnie poprawiała efektywność energetyczną. To, czy okna kwalifikują się do dofinansowania, zależy więc nie tylko od ich parametrów technicznych, ale też od statusu prawnego nieruchomości i sytuacji dochodowej wnioskodawcy.
Tak, w wielu przypadkach dotację z programu czyste powietrze można łączyć z odliczeniem w ramach ulgi termomodernizacyjnej. Zasada jest prosta: odliczeniu w ramach ulgi termomodernizacyjnej podlega wyłącznie ta część wydatków, która nie została pokryta dotacją.
Takie połączenie pozwala dodatkowo obniżyć realny koszt inwestycji i przełożyć się na niższe rachunki za ogrzewanie już od pierwszego sezonu grzewczego po zakończeniu prac.