Czy zmiany Czyste Powietrze 2026 dotyczą już złożonych wniosków? Co zmiany oznaczają dla osób planujących wymianę nieefektywnych źródeł ciepła albo ocieplenie ścian domu? Poniżej przedstawiamy wszystkie nadchodzące zmiany w programie Czyste Powietrze.
Spis treści
Nowe zasady obowiązują dla wniosków o dofinansowanie składanych od 20 lipca 2026 r.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska ogłosiło pakiet zmian, który w największym stopniu dotyczy limitów kosztów kwalifikowanych na wybrane prace termomodernizacyjne.
Maksymalne jednostkowe kwoty dotacji na wybrane prace termomodernizacyjne wzrosły o 10 proc. Podwyżka objęła ocieplenie ścian i innych przegród budowlanych, wymianę okien, drzwi zewnętrznych oraz bram garażowych.
W najwyższym poziomie dofinansowania maksymalne stawki wynoszą teraz do 275 zł za metr kwadratowy ocieplenia ścian, do 1320 zł/m² za okna i do 2750 zł za sztukę drzwi zewnętrznych. Zmiana dotyczy jednak wyłącznie limitów jednostkowych. Łączny pułap wsparcia na kompleksową inwestycję nie uległ zmianie i nadal wynosi do 83 tys. zł na samą termomodernizację oraz do 135 tys. zł łącznie w najwyższym progu dochodowym.
W praktyce oznacza to łatwiejszy dostęp do programu dla gospodarstw, które planują droższe materiały lub technologie o wyższym standardzie energetycznym. Celem zmiany pozostaje bezpieczeństwo beneficjentów oraz realny wpływ na poprawę jakości powietrza.
Nie oznacza to jednak, że każdy wnioskodawca automatycznie otrzyma wyższą dotację. Wysokość wsparcia zależy od zakresu prac i faktycznie poniesionych kosztów.
Kluczową modyfikacją jest rozszerzenie wyjątków od obowiązującej zasady posiadania nieruchomości przez co najmniej trzy lata przed złożeniem wniosku. Dla części wnioskodawców próg ten skrócono do jednego roku. Ze skróconego terminu mogą skorzystać osoby, które nabyły nieruchomość na drodze zasiedzenia, a także właściciele i współwłaściciele, którzy w wyniku podziału majątku rodzinnego lub na podstawie umowy zakupu, darowizny bądź umowy dożywocia pozyskali od rodziców lub dziadków minimum 50 proc. udziałów w budynku.
Zmiana nie oznacza jednak całkowitego zniesienia wymogu. Dla wnioskodawców, którzy nabyli nieruchomość na drodze zakupu od osób spoza najbliższej rodziny, nadal obowiązuje dotychczasowy, trzyletni okres. Po zakończeniu okresu przejściowego, w którym operatorzy dostosowują procedury weryfikacji do nowych zasad, wyjątki mają być stosowane jednolicie we wszystkich gminach pełniących rolę operatorów programu.
W nowej odsłonie programu obowiązującej od 20 lipca 2026 r. wydłużono czas na realizację prac objętych zaliczką. Termin liczony w dniu wystawienia faktury zaliczkowej wzrósł ze 120 do 180 dni. Dłuższy termin ma znaczenie zwłaszcza przy realizacji inwestycji łączącej kilka etapów – na przykład dostosowanie przewodów kominowych do nowego źródła ciepła, a dopiero potem prace termomodernizacyjne.
Środki stanowiące płatność rozliczającego zaliczkę są wypłacane po przedstawieniu dokumentów potwierdzających wykonanie prac, a końcowe rozliczenie całej inwestycji następuje wraz z wystawieniem faktury końcowej. Jeśli w trakcie realizacji harmonogram prac ulega zmianie, może to wymagać poinformowania operatora o odpowiedniej zmianie zawartej umowy o dofinansowanie.
Rozszerzono też listę osób uprawnionych do potwierdzania dokumentów technicznych. Oprócz kierownika budowy mogą to robić również inni specjaliści posiadający odpowiednie uprawnienia budowlane.
Wprowadzono też możliwość tworzenia roboczych wersji wniosków w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie (GWD), co ma ułatwić przygotowanie kompletnej dokumentacji jeszcze przed formalnym złożeniem wniosku.
Mimo pakietu zmian dotyczących źródeł ciepła i limitów finansowych, fundamenty programu przyjęte w naborze prowadzonym od 31 marca 2025 r. pozostają w mocy. Nadal obowiązuje obowiązkowy audyt energetyczny przeprowadzany przed rozpoczęciem inwestycji oraz świadectwo charakterystyki energetycznej sporządzane po jej zakończeniu.
Bez zmian pozostaje też system operatorów, za pośrednictwem których składane są wnioski, a także dotychczasowe poziomy dofinansowania uzależnione od dochodu wnioskodawcy. Kryteria dochodowe – zarówno w wariancie podstawowym, podwyższonym, jak i najwyższym – nie zostały zmodyfikowane, podobnie jak zasada „jeden beneficjent – jeden budynek”.
Utrzymano też brak dofinansowania kotłów gazowych. Program Czyste Powietrze w obecnym kształcie premiuje rozwiązania zapewniające najwyższą efektywność energetyczną, przede wszystkim pompy ciepła.
Jedną z najbardziej wyczekiwanych nowości zapowiadanych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest tzw. bon na audyt energetyczny. Obecnie audyt energetyczny, mimo że podlega refinansowaniu, wnioskodawca musi najpierw opłacić z własnych środków – co bywa realną barierą wejścia do programu Czyste Powietrze dla gospodarstw o niższych dochodach.
Bon ma umożliwić sfinansowanie audytu jeszcze przed złożeniem wniosku, za pośrednictwem gmin pełniących rolę operatorów. Pierwotnie planowany na pierwszy kwartał 2026 r., termin wdrożenia był kilkukrotnie przesuwany. Najnowsze zapowiedzi Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wskazują na koniec 2026 r. lub początek 2027 r.
Do czasu uruchomienia bonu obowiązują dotychczasowe zasady – audyt trzeba sfinansować samodzielnie, a koszt jest zwracany w ramach dotacji dopiero po zakończeniu inwestycji. Zdaniem osób odpowiedzialnych za wdrożenie zmiany, to właśnie ten mechanizm ma zapewnić łatwiejszy dostęp do programu tym, dla których wstępne sfinansowanie audytu bywa nieosiągalne.
Drugim filarem zapowiadanych zmian jest ogólnopolska lista rekomendowanych wykonawców, przygotowywana przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we współpracy z Ministerstwem Klimatu i Środowiska.
Na liście mają się znaleźć firmy zajmujące się m.in. wymianą nieefektywnych źródeł ciepła, ociepleniem przegród budowlanych, montażem stolarki okiennej i drzwiowej oraz wykonywaniem audytów energetycznych – po weryfikacji kryteriów formalnych, doświadczenia i posiadania odpowiednich uprawnień budowlanych.
Korzystanie z listy ma być dobrowolne. Brak wpisu wykonawcy nie wyklucza go z realizacji inwestycji w programie ani nie wpływa na poziom dofinansowania przyznany beneficjentowi.
Uruchomienie planowane jest na drugi kwartał 2026 r., choć – podobnie jak w przypadku bonu na audyt – termin był już wielokrotnie przesuwany względem pierwotnych zapowiedzi z listopada 2024 r.
Wśród propozycji konsultowanych przez NFOŚiGW znajduje się także złagodzenie wymogu dotyczącego zakresu prac przy wymianie źródła ciepła. Dla budynków o wskaźniku zapotrzebowania na energię użytkową na ogrzewanie od 80 do 140 kWh/(m²rok) rozważana jest możliwość ograniczenia zakresu termomodernizacji, zamiast obowiązku realizacji pełnego lub pogłębionego zakresu prac.
Zmiana miałaby dotyczyć przypadku wniosków, w których celem jest przede wszystkim trwałe odłączenie starego źródła ciepła i zastąpienie go np. pompą ciepła, przy jednoczesnym obniżeniu zapotrzebowania na energię o minimum 30 proc.
Planowany termin wprowadzenia to czwarty kwartał 2026 r. Warto jednak pamiętać, że to wciąż etap konsultacji, a nie obowiązująca zasada.
Zapowiadane są też zmiany dotyczące źródeł ciepła w dłuższej perspektywie. Od 2027 roku program ma przestać finansować urządzenia ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła, np. maty grzewcze czy kotły elektryczne.
Dla części wnioskodawców, którzy planowali prostsze rozwiązanie elektryczne, oznacza to zawężenie wyboru do pomp ciepła jako jedynego dofinansowanego źródła elektrycznego. Z drugiej strony pompy ciepła oferują wyższą efektywność energetyczną niż tradycyjne grzejniki elektryczne, więc dla wielu inwestorów zmiana nie będzie miała praktycznego znaczenia.
Warto też pamiętać, że jeśli urządzenie zostało zawieszone na liście ZUM (Zielonych Urządzeń i Materiałów) lub nigdy się na niej nie znalazło, dofinansowanie danego modelu nie przysługuje niezależnie od terminu. Status urządzenia jest sprawdzany na dzień wystawienia faktury końcowej.
W oficjalnych materiałach rządowych poświęconych reformie znajduje się osobna sekcja z najczęściej zadawanymi pytaniami, do której warto sięgnąć w razie wątpliwości dotyczących konkretnego przypadku.